Bạc Liêu. Cùng nhau mình đánh 1 vòng xem 1 ngôi chùa Khmer, rồi về thành phố nhỏ ra bờ kè hóng gió chiều và xem nhà công tử Bặc Liêu. Ngôi chùa Xiêm Cang là ngôi chùa Khmer đẹp nhất Bạc Liêu. Chùa này xây vào năm 1887, hiện nay vẫn còn được bổ túc thêm và giữ gìn sơn sửa rất tốt.
Người sắc tộc Miên ở đây gọi là Khmer Krom, văn hóa và tiếng nói là một với người Khmer trên đất Kampuchea hiện nay, không thể phân biệt được. Họ là công dân Việt 100%, trung thành với quốc gia Việt Nam thời kỳ cận đại chưa bao giờ có khuynh hướng tự trị, và nói tiếng Việt có âm hưởng của người dân tộc "thiểu số" - nói 1 cách khác, tiếng Việt là ngôn ngữ thứ 2, không phải tiếng mẹ đẻ. Từ những thế hệ trước khi người Việt đến định cư không di chuyễn chổ ở, mặc dù qua lại đất Kampuchea hiện tại thường xuyên, thăm viếng và có lẽ để giữ gìn văn hóa truyền thống. Họ ít cưới hỏi ngoài dân tộc, khác với người Hoa Triều Châu trên đất này.
Đất từ Bạc Liêu đến Sóc Trăng và qua Kiên Giang dày đặc chùa Khmer, ở bất cứ nơi nào bạn đọc có thể chỉ cần 15 phút hay 1/2 giờ taxi, xe ôm cũng có thể hỏi đến thăm 1 ngôi chùa Miên đầy màu sắc như ngôi chùa này.
Đây chỉ là ngôi chùa tươm tất nhất và gần thị xã nhât ở Bạc Liêu, có chùa lớn hơn và quan trong hơn. Các chùa Khmer đều mỗi ngôi mỗi cá tính rất đặc sắc. Tiêc là em không có giờ đến xem thêm, nhất là phía bên Sóc Trăng gần kề.
Nếu bạn đọc đến đây, hãy bỏ nhiều thời gian hơn, thí dụ suốt 1 buổi sáng trước trưa để đến viếng ít nhất 2 chùa với không gian và đặc tính khác nhau.
Đặc trưng của cộng đồng Khmer, tại đây là Khmer Krom, là không có nghĩa trang. Hỏa táng nhưng có người máu mặt hay chức sắc tôn giáo thì được chùa cho xây bảo tháp nhỏ để tro trong khuôn viên chùa.
Là con nhà công giáo, hồi nhỏ lên 6 lên 7 em đã phải chiều chiều lên Nhà Thờ Đá Nha Trang cùng 1 lũ con nít khác học gọi là Vỡ Lòng trong 3 tháng hè. Tu viện Khmer này em nghĩ là tương tự cho Phật Giáo giáo hội Khmer, nuôi ăn ở cho các tu sinh học căn bản về tôn giáo mình. Các tu sinh này vào tu ngắn hạn ở 1 tuổi ấn định rồi trở ra đời sống ở ngoài, chứ không phải là tu để thành sư vĩnh viễn. Văn hóa dân tộc Khmer do đó không phai mờ dễ dàng cho dù là 1 cộng đồng sống trong 1 văn hóa khác từ trên 200 năm.
Trở về thị xã và giã từ bác xe ôm, em đi bộ qua xem nhà Công tử Bạc Liệu nổi tiếng nay là 1 thứ bảo tàng nhỏ.
Trở về từ bên biển thì qua Sông Bạc Liêu. Nhà hàng khách sạn "Công Tử Bạc Liêu" và nhà bảo tàng bên bờ kè đối diện trong lùm cây xanh.
Khu nhà bên cạnh nay là 1 nhà hàng khách sạn 7 phòng ngủ, có thể dành phòng trước với giá phổ thông. Chỉ khu nhà bên phải là dành làm 1 thứ "bảo tàng" ít nhiều trung thực, mặt bằng và kiến trúc chắc là nguyên thủy còn lại hiện vật thì có cái thiệt cái giả. Lịch sử ngôi nhà như được công bố thì...
Lịch sử là của người "chiến thắng" sau cùng, đâu đâu xứ nào thời nào cũng vậy. Ngôi nhà này về tay "nhân dân" khác với các địa ốc khác như Dinh Độc Lập Sài Gòn chằng hạn hay gia tài địa ốc đồn điền của Nguyễn văn Thiệu. Không vì luật pháp, không vì một lý lẽ thông thường hay cách mạng nào, truyền thống nào - nhà là nhà hương hỏa của gia tộc, gia đình không dính líu đến chế độ cũ hay mang nợ máu gì với nhân dân, hay vì gia đình hậu duệ không chạy đi nước ngoài - mà chỉ vì 1 ý thưc hệ đấu tranh giai cấp nay vẫn còn hiệu lực. Vì gia đình lúc năm 1975 còn bị xem như là điền chủ. Ruộng đất và tất cả gia tài nhà họ Trần Trinh bị tịch thu, về tay "nhân dân", của cải vật chất được tẩu tán không có cách nào điều tra truy cập được. Như chính tận các cánh cửa sổ cửa phòng gỗ tốt nguyên thủy cũng bị tháo gỡ và thay vào là như bây giờ, bằng vật liệu không đáng dùng làm củi.
Hiện vật còn lại dùng trưng bày tạp nham với nhiều thứ giả cổ mới thêm, không có giá trị gì đáng kể - thực tế thì cũng khó tẩu táng trong thời buỗi này với giá trị thị trường.
"Công tử Bạc Liêu" Trần Trinh Huy mất năm 1974 tại Sài Gòn thọ 74 tuổi. Sinh thời người cha là ông Trần Trinh Trạch thời Pháp có 110.000 hectares ruộng lúa và 100.000 ha ruộng muối, vào thời tổng thống Ngô đình Diệm còn lại 1/2 dưới Luật Cải cách Điền địa, sau nữa chia ra giữa các con cái.
Gia tộc họ Trần Trinh khác với đa số các nhà tư bản lớn dưới thời Công Hòa không có 1 đồng nào ở nước ngoài, toàn bộ gia tài là trong nước kể cả tiền mặt trong ngân hàng Việt Nam Cộng Hòa. Không 1 người nào giữ chức vụ gì trong chế độ cũ.
Một người đàn ông trạc 80 đi lại trong ngôi nhà 2 tầng thấy giữa đám khách hiếu kỳ cái mặt em lạ, đến đề nghị hướng dẫn. Và tâm sự. Ông là 1 trong 2 người hậu duệ gia đình còn ở lại Bạc Liêu nay được thành phố cho vào làm hướng dẫn viên với thù lao chừng 4 mỹ kim 1 ngày.
 |
| Một hâu duệ công tử Bac Liêu (cháu nội) |
Tức nhiên "bảo tàng" này không phải là của gia tộc Trần Trinh, mà là của "nhân dân". Vây thì bài học lịch sử của nó là gì nhỉ? Là người giàu, chỉ vỉ lý do là họ giàu có, có của cải sẽ như số phận gia đỉnh này hay sao? Các bạn có thể triển khai ý nghĩ này cho lồng vào thực tế hiện tại nhé.
Sông Bạc Liêu lúc nước ròng nhìn từ bờ kè truoc mặt nhà công tử.
Cùng bờ kè với nhà công tử là trường Tân Hoa dân lập học hiệu này. Người Hoa (Tiều) xứ này dù đã bao lâu vẫn kính phục, nhớ ơn vua nhà Nguyễn và kỵ húy bà Hồ thị Hoa, Tả thiên Nhân Hoàng hậu mẹ vua Triệu Tri mà đỗi các tên goi quốc ngữ Hoa ra là Huê. Toàn Miên Tây đến nay vẫn ý thức điều này.
Vấn đề nạn kiều đầu thập niên 1980 ở vùng này (lúc đó em sống gần đây) không gay gắt bằng đối với người Hoa ở Chợ Lớn nhưng khỏi cần nói ai cũng biết là 1 số lớn người ở đây cũng đã ra đi vĩnh viễn. Trong không khí bớt căng thằng hiện nay thì như thấy, 1 số ít đã trở lại.
Miếu này vẫn là của bang Triều Châu không bị biến thành "chùa" như Chùa Ngọc Hoàng ở Đakao vì không bị bỏ ngõ trong thời "nạn kiều".
Có một cá nhân rất uyên bác đã tóm tắt từ nhiều sử liệu em đã xem qua viết nên 1 tiết mục wiki chính xác khá xúc tích này em xin trich:
[Trích...
Năm 1680, Mạc Cửu với vai trò là một di thần nhà Minh ở Trung Quốc đến vùng Mang Khảm chiêu tập một số lưu dân người Việt, người Hoa cư trú ở Mang Khảm, Phú Quốc, Rạch Giá, Long Xuyên (Cà Mau), Luống Cày (Lũng Kỳ), Hưng úc (tức Vũng Thơm hay Kompong som), Cần Bột (Campốt) lập ra những thôn xóm đầu tiên trên vùng đất Bạc Liêu.
Năm 1708, Mạc Cửu dâng vùng đất Mang Khảm cho chúa Nguyễn Phúc Chu. Chúa Nguyễn Phúc Chu đặt tên toàn bộ thôn xóm vùng này là trấn Hà Tiên, lúc này Mạc Cửu được phong làm Tổng binh trấn Hà Tiên, với tước Cửu Ngọc Hầu. Mạc Cửu lập dinh trại đồn trú tại Phương Thành, dân cư ngày càng đông đúc hơn. Năm 1757, chúa Nguyễn Phúc Khoát thu nhập thêm vùng đất Ba Thắc, lập ra Trấn Giang (Cần Thơ), Trấn Di (Sóc Trăng, Bạc Liêu). Toàn bộ vùng đất phương Nam thuộc về chúa Nguyễn.
...hết trich]
Miền đất mới nhất của đất nước thuộc về Viêt Nam là nhờ ơn người Hoa. Người Khmer cũng đã đóng góp không ít công lao, từ đời Phù Nam xa xưa họ đã hiện hữu tại đây. Người Việt nào nhất là người Miền Nam, sau khi hiểu rõ điều này còn có thể kích động khuynh hướng bài Hoa, bài ngoại em nghĩ là khá ngu muội, đừng nói thiếu học (thiếu giáo dục).
Năm 2013 có anh chàng nọ, người Mỹ trắng là 1 lãnh tụ phong trào gọi là White Supremacist ở 1 tiểu bang nước Mỹ, phong trào đòi quyền làm chủ (làm cha) cho người da trắng Mỹ, cực kỳ kỳ thị, tên là Craig Cobb. Một hôm anh ta được 1 nữ phóng viên tivi người da đen thách thức đi thử máu DNA và mang kết quả (còn niêm phong) thử máu đó lên 1 buổi phỏng vấn tivi sống. Trong cuộc phòng vấn thì họ mang kết quả ra. Hóa ra máu của anh ta, tuy là da trắng từ nhiều đời lại có 14% máu người da đen!
Các bạn Việt Nam nghĩ lại, có thể nào máu mình, một lúc nào đó có pha giòng máu người mà bọn xúi dục thiếu hiểu biết gọi là Ba Tàu, thằng Chệt,"Tàu Khựa" không. Người viết này nghĩ rằng xác xuất là trên 95% là có, và có thể là hơn 14% phần máu nữa chứ không phải như anh Mỹ kia, đã lục lọi tìm tòi kỹ và chắc chắn là giòng máu mình là Aryan cao cả, da trắng gốc gộc từ Bắc Âu, nòi giống siêu việt trên tất cả nòi giống, mới dám theo thách thưc của người phóng viên.
Cũng như xưa, nhà nào chả có 1 hai anh Việt Cộng, nhà anh Việt Cộng nào chả có 1 hai người Quốc gia. Người Nam nhà nào nếu kiếm cũng có thể có 1 bà con là người gốc Hoa, có khi còn là vợ, dâu rễ là Hoa kiều. Nói chi bạn bè đồng lưu đồng nghiệp hay đối tác làm ăn.
Chia rẽ người và người vì lý do chủng tôc (hay tư duy, tôn giáo, chính trị) là thói của kẻ hạ cấp. Mà lắm thằng người "trí thức" hiện nay cũng theo, vì những thành kiến thấp hèn nhưng lại không soát xét lại xem nguồn gốc mình là đâu.
