Thứ Năm, 14 tháng 8, 2025

Bí Ẩn Ánh Sáng trong Đêm Nông Thôn

Thời điểm: Tháng 4 nằm 2025
Địa điêm:  Chuyến tàu Nam Bắc, qua địa phận Hàm Tân - Phan Thiết

Ảnh: TikTok, 2022
Bên đây là hình chụp từ một trang TikTok của một bạn đang khi trên một chuyến bay từ Viêt Nam đi Úc. Bạn này mục kích đươc hiện tượng nhìn thấy từ phi cơ, là những đốm sáng nhìn như giấy vụn confetti dùng trong lễ hội và đặt câu hỏi trên mạng, "Nhờ ai giải thích đuọc dùm những cái này là gì!?"
Nhiều người đã tham gia đóng góp nhưng ví ít ai thấy đuọc tận mắt cảnh này từ trên không và dưới đất - và ban đêm, và phải đúng mùa! - nên không giúp gì đuọc một thời gian lâu. Sau thì đã có người giải đáp và dẫn chứng đuọc nguồn gốc ánh sáng kỳ diệu này. Tấm ảnh này có lẽ là qua tiêu cự của mắt thường 55mm (1x) và phải từ độ cao chừng 5 km trở lên, bề ngang ảo chừng 2 đến 3 km, cho là chiều dài của mỗi hiện vât là khoảng 100 m. 
Thăng viết này thì đã tình cờ thấy đuọc cảnh quan như vậy từ 1 chuyến bay đêm tương tự đến từ Nhật nên đã biết ngay là gì. Không sẳn máy ảnh trên tay nên không có đuọc một tấm hình tương tự mà khoe. Lại nữa, không dễ gì mà chụp đuọc ánh sáng yếu mơ hồ ban đêm khi chổ ngồi đang di chuyển. Hóa ra cái mẹo là, nếu các bạn muốn ghi đươc một hình loại này thì khỏe nhất là quay video 4K rồi sau đó chụp lại 1 khung trong video ra. 
 

Thứ Sáu, 1 tháng 8, 2025

Gallery 2025

 Trang beta

Gallery [En.] gốc từ La-tinh galeria, xuất hiện trong văn hóa Âu châu từ thế kỷ 1500, dùng chỉ những căn phòng dài rộng lớn trong các lâu đài, biệt phủ giới vua chúa dùng đi dạo và trưng bày hiện vật nghê thuật. Trong nhiếp ảnh nay chỉ một trang trình bày hình đặc biệt. (hoặc một phòng trưng bày tranh ảnh).
  • 1
Hậu cảnh: Mũi Đại Lãnh và Hòn Vọng Phu đèo Cả
  • 2
Ở tọa độ 13°14'47" Bắc 109°18'07" Đông. Mùa bão, tháng 10-2025

Thứ Ba, 15 tháng 10, 2024

Hậu Giang: Số 7 & Số 9

Thời điểm Tháng 8 nằm 2024
Du ký 3 ngày tìm dến 9 cửa sông Cửu Long
Cùng du ký   [ 1 ] . [ 2 ] . [ 3 ] . [ 4 ] . 5   

Đây là hình chụp được  từ trên máy bay cánh quạt ATR-72 chuyến bay SGN-Côn Đào vào năm 2017. Chuẩn bị sẳn sàng mọi sự kề cả số ghế ngồi, trừ một chuyện không chuẩn bị được là, thới tiết!
Chiều dài Cù Lao Dung lớn hơn đường từ Sài Gòn đến Biên Hòa

Đây là các cửa sông Hậu các bạn, tổng cộng con số lớn là 2. Sông Hậu từ khi bái bai sông Mekong tại Nam Vang chảy một giòng gần như thằng tấp ngoạn mục từ đó cho đến khi chỉ còn 35 km cách biển mới chia đôi. Toàn bộ địa hình nơi sông xẻ làm hai nhánh chót này các bạn thấy được trong chỉ một hình này. Đơn giản, hết sức đơn giản. Chả bù với chị Tiền thì quá là rắc rối, phải 6 cửa mới chịu. Không biết bao nhiêu phân lưu mà kể, theo dõi cho hết cũng đã mệt nói chi tìm lối đi .

Thứ Bảy, 12 tháng 10, 2024

Cổ Chiên Số 5, Cung Hầu Số 6

Thời điểm Tháng 8 nằm 2024
Du ký 3 ngày tìm dến 9 cửa sông Cửu Long
Cùng chuyến đi 3 ngày   [ 1 ] . [ 2 ] . [ 3 ] . 4 . [ 5 ]

 

Từ Ba Tri qua phà rồi, chúng em tích cực hỏi thăm bản đồ di động và dân chúng, quán xá trạm xăng và con nít, không ai dám đoan chắc có phà để qua địa phận tình Trà Vinh! Trên bản đồ có thấy ghi bến đò nhưng đò thì xe hơi lên đâu được. Vừa đi vừa hỏi thì đã lên phía Tây Bắc tả ngạn sông Cồ Chiên khá xa biển. Kế hoạch muốn qua phà gần cửa biển Cổ Chiên và Cung Hầu thất bại vì tài khoảng thời gian dành cho lịch trình hôm đó eo hẹp. Đành phải lên cầu Cổ Chiên qua phân lưu lớn cuối cùng phía Tây của sông Tiền là sông Cồ Chiên. Chịu thôi.

Quốc lộ 60 trước khi tới nhánh lớn sông Cổ Chiên thì qua một cồn đất nhỏ rộng 1 km gọi là Cồn Cát huyện Mỏ Cày. Đây là chiêc cầu từ đất liền huyện Mỏ Cày qua một nhánh nhỏ sông Cồ Chiên lên cồn.

Cầu Tân Điền qua Cồn Cát, Mỏ Cày Bến Tre

Thứ Năm, 10 tháng 10, 2024

Hàm Luông Số 4

 Tháng 8 dương lịch 2024

Cùng tiêu đề   [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] 

Địa lý thiếu nhân văn như bánh bao thiếu hột dịch, hủ tiếu thiếu xương heo. Từ cống đập Ba Lai đi theo hương lộ HL-14 chừng 12,5 cây số thì đến chợ Ba Tri. Từ đó đến lăng mộ cụ Đồ Chiểu 2 cây số, quay kiếng xuống để hỏi đường đi vì trong khu đô thị cũng khá lùm xùm. 

Sinh quán cụ là Bình Dương*, năm 1862 về đinh cư tại đây. Cụ là nhà văn, thầy giáo và thầy thuốc, năm 25 tuổi đả mắc bệnh mù lòa. Cụ Đồ được Unesco liệt vào danh nhân văn hóa thế giới tháng 11-2021 dưới thời bác Phúc, cũng là một danh nhân văn hóa. Đươc Unesco hổ trợ vật chất nên lăng Cụ thấy nét văn hóa Tây, bề thế nhưng gon gàng, văn minh ra, chỉ thiếu chổ cắm nhang và thùng công đức. (Đền kỷ niệm tầm cở mà thiếu "du lịch tâm linh"! như núi Bà Đen!)
Thị trấn Ba Tri, dân số 13 500. Ở Việt nam còn tồn tại nhiều điểm dân cư không cổng chào, không băng rôn, không cờ đảng. Bậy.

Thứ Hai, 7 tháng 10, 2024

Bình Đại: Cửa Số 2 & Số 3

Tháng 7 nước nhảy lên bờ

Cùng tiêu đề   [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] 

Sau Cửa Tiểu logic nói sẽ là Cửa Đại. Các bạn chú ý: nếu đang là Miền Trung thì Cửa Đại là cửa sông Thu Bồn, đổ ra gần thị xã Hội An Quảng Nam, được thủy thủ Hoa Nhật và phương Tây biết đến từ thế kỷ thứ 16, trong khi đó châu thổ sông Cửu Long là thuộc Thủy Chân Lạp. 
Hai cửa đầu tiên này cách nhau một cù lao dài 10 km giữa nhánh đầu tiên của sông Tiền. Hai giòng sông chỉ được người dân gọi là sông Cửa Tiểu và sông Cửa Đại theo lối xuề xòa của Miền Tây. Cù lao Vượt theo tra cứu trên mạng, chưa từng nghe ai gọi tên, được nhắc đến với tên là Tân Phú Đông, bề ngang chừng 5 cây số. 
Tìm đường đến bến phà gần cửa biển nhất thì phải đi vòng vo quanh địa phận nhỏ vùng xa, trên những đường thôn lót bê tông bề ngang rông chỉ hơn một xe đi. Tài xế thuê bao tât bật lo âu, 12 km! Theo bản đồ di động thì đến đươc bến phà Bình Tân qua cửa Đại, chỉ cách hải khẩu 2.5 km. Nhưng dưới cơn mưa mùa bất thần xối xả, không thấy được quá 10 mét! Chỉ mới 3 giờ hơn mà tưởng chừng đã chiều lắm rồi, đồng hành và tài xế lo lắng giữa vùng xa sợ không có chổ ngủ lịch sự qua đêm, loay hoay đi kiếm chổ ăn ngủ! 

Thứ Bảy, 5 tháng 10, 2024

Một Chuyến Đi, Tám Cửa Biển

Tháng 7 năm Giáp Thìn 

Năm Rồng thực hiện được chuyến đi xem các cửa sông Rồng, tuy không được như ý nhưng cũng xin làm phóng sự này với hình ảnh và góc nhìn, nhận xét cá nhân gửi các bạn xem. Cửa Tiểu, cửa Đại, Ba Lai, Hàm Luông, Cổ Chiên, Cung Hầu, Định An, Trần Đề. Đề tài đã là cũ nhách đến nhàm chán nhưng, như các bạn cũng hãy đồng ý, không ai thấy như nhau, kể lại như nhau. Vậy xin: 

Đâu đó giữa giòng sông Vàm Cỏ và sông Mỹ Tho có một đường phân thủy nơi đó 2 giọt mưa phải chia tay nhau, 1 trôi về hướng Băc 1 về Nam. Đường phân thủy đó là ranh giới phía Bắc của lưu vực sông Mê Kông. Một phần lớn đồng bằng Gò Công là châu thổ sông Mê Kông. Vậy ta bắt đầu từ địa phận Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang, mò mẩm thế nào về hướng Tây-Nam tìm đến cửa số 9. Nếu được. Xe thuê bao, tài xế và lữ khách đều không biết đi đường nào, sẽ ăn đâu ngủ đâu, có ngày về hay không...

Đường đáy tam giác châu thổ Mekong rộng trên 100 km, tương đương bề rộng châu thổ sông Mississippi, Mỹ Quốc. Chữ 'châu' trong 'châu thổ' là chỉ các cù lao, cồn đất phù sa giữa các giòng sông trong không ảnh này. Chính xác thay!
Sơ lược: sông Mekong [1] chia ra thành 2 nhánh trước cửa thành phố Phnom Penh vào biên giới VN cách nhau 8.5 km. Nhánh chính Mekong là sông Tiền ra biển qua 6 cửa - thực tế là 5 vì cửa Ba Lai từ giữa thế kỷ trước đã là một giòng sông chết. Nhánh thứ 2 khá nhỏ lúc đầu, tên Bassac bên Kampuchia trở thành sông Hậu qua VN mới trở nên đáng kề, cổ truyền ra biển qua 3 cửa, nay từ thế kỷ 19 (từ trên 150 năm trước) đã chỉ còn lại 2. Người Việt Nam còn sống,  lâu nay không ai đã thấy được đủ chín cửa sông Cửu Long Giang. [2]

Chủ Nhật, 29 tháng 9, 2024

Lễ hội Đổi Nước, U-Minh

Thời điểm: 17.11.2023. Rằm tháng 10
Đia điểm: huyên lỵ Gò Quao, tỉnh Kiên Giang. 
Xem Phần 1 trong tiêu đề này

Để nói lễ Đổi nước đối với dân tộc địa phương miệt dưới này nó quan trọng như thế nào thì người viết này xin kể như sau. 
Giữa sông nhìn về thượng nguồn hướng Vị Thanh
Trên con sông rộng này trong thời nội chiến, chính xác tại tọa độ này, vào sáng sớm ngày rằm tháng 10 như ngày hôm nay, giờ này, có năm sẽ có một chiếc cán gáo đến từ tiểu khu Chương Thiện (Vị Thanh ngày nay) bay là là từ phía chân trời kia trên ngay giữa giòng sông này, mang một miếng cờ trắng dưới càng, tiếp tục bay dọc giòng sông về phía Tắc Cậu, Rạch Sỏi hạ lưu nơi đây. Vào buổi trưa ngày thứ ba nó sẽ trở lại bay một đường bay như thế này giữa sông.

Thứ Bảy, 28 tháng 9, 2024

Ghe ngo

Thời điểm: 17.11.2023. Rằm tháng 10 mỗi năm
Đia điểm: huyên lỵ Gò Quao, tỉnh Kiên Giang.

Ghe ngo từ tên Khmer Tuk Ngo. Ghe chỉ dùng vào một mục đích, đó là để đua trong ngày lễ Đổi Nước. Chỉ có chùa mới đóng ghe ngo và mỗi chùa chỉ có một. Chỉ có chùa mới được cất giữ ghe vì ghe không chỉ là một phương tiện mà vì ghe có thần. Ghe ngo là linh khí. Ngày lễ đàn bà mang thai không đươc lại gần ghe ngo...
Mũi ghe trên chiếc này có hình thức một bàn thờ, khi đua thì rước lên bờ
Dân gian truyền [1] rằng khi xưa ở vùng sông nước sư sải từ trong các chùa dùng ghe đi khất thực. Vì nắng gió mưa mùa khi chiều về họ phải rất vất vả để chèo nhanh về chùa trú ngụ. Dân tình thấy vậy thì đóng ghe có thể vận hành nhanh, rước họ về mỗi ngày cho kịp tối. Nhiều ghe nẫy ra tập tục đua nhau chèo về chùa. Tục lệ đua ghe nghe truyền khẩu từ đó mà ra. Đua ghe ngo là trong dịp lễ Đổi Nước tại các vùng có dân tộc Khmer tại cực Nam miền Tây gọi là Transbassac. Đây nói về lễ Đổi Nước tại lưu vực sông Cái Lớn, U-Minh Thượng.[1a]
Sông Mekong tại trước cửa ngõ thành phố Phnom Penh chia ra thành 3 nhánh, 2 nhánh chảy về xuôi là Mekong và Bassac, 1 chảy lên Tây-Bắc lấy tên là sông Tonle Sap, gặp vùng trũng tạo thành hồ Tonle Sap gọi là Biển Hồ mà không còn đi về đâu. Mỗi năm vào tháng 10 âm lịch, không nhất thiết là rằm, giòng nước chảy qua trước thủ đô Phnom Penh thay đổi chiều, nước hồ chảy ngược ra sông Mekong trôi về biển. Đó là mùa đổi nước [1b]. Lễ còn có tên ít gọi nay mới biết, là Bok Om Tuk. Tuk ngo là tên thể loại ghe này.

Thứ Tư, 25 tháng 9, 2024

Cap Varella

Mũi Đại Lãnh, Hòn Vọng Phu

Năm 1905 toàn quyền Paul Doumer sau khi về Pháp có viết một hồi ký trong đó có đoạn như sau:

"Đây là mũi Varella, ngọn núi cao sậm to lớn, độc đáo với khối đá lớn và dài trên đỉnh, chỉa lên trời: ngón tay của Thượng Đế, mà con người có thể thấy được từ cách xa hai mươi dặm. Đây là mũi cưc Đông của bán đảo Đông Dương, là nơi các tàu thuyền từ Trung Hoa và Nhật Bản vào đáp. Ban ngày mõm Varella có thể thấy đươc rõ mồn một; ngón tay này là một dấu mốc không thể nhầm lẫn. May mắn là nó không thường bị mây mù che khuất. Dĩ nhiên, thời đó không có ngọn hải đăng nào giúp nhận ra mũi Varella về đêm. Cái mà tôi đã cho nghiên cứu và xây dựng sau này vẫn chưa hoàn thành khi tôi rời Đông Dương vào đầu năm 1902. Các nghiên cứu và công việc không thể tiến hành dễ dàng và nhanh chóng giữa vùng rừng núi hoang vu và đầy chướng khí của Varella..."  Lời dịch của tác giả Blog.*

P. Doumer nói về vùng biển nào của đất nước tôi và bạn?

Thứ Bảy, 21 tháng 9, 2024

Chim Trời Phú Yên 2

 [ 1 ]   [ 2 ]

Gần nơi ghi được hình chim nhạn biển. Mõm đá nhỏ này tên là Hòn Yến. Dân địa phương nói trước đây (?) có én [1] nay đã đi hết rồi. Chuyện có thể, một hòn đảo gần đât liền tự nhiên mât hết tổ yến. Lý do 1 là nó có thể đã sơ tán qua Mỹ, Úc hết [2], hai là vì có loài đông vật xâm thực trôi vào sinh sôi làm nó phải bỏ đi. Chuột và nhất là rắn (rắn lại khoái chuột luôn!) là 2 thủ phạm chính. Chính vì muốn tránh 2 hung thần này mà chim én hay tìm làm tổ ở hải đảo xa gần tuy rằng chúng săn mồi bay là côn trùng trên các nơi rộng rãi có cây cối hay cỏ cao và ao hồ trong đất liền.

Thứ Sáu, 20 tháng 9, 2024

Chim Trời - Phú Yên

 Tháng 8 Năm 2024

 

Ở một chân trời xa xôi kia có 200 nóc gia bên bờ đại dương. Làng chài nằm ngoài 
những nẻo đường người đi mọi ngày, tuy có ngỏ hương lộ ra vào tươm tất.
Ờ đây nước liền với trời, sóng thủy tinh rì rào vỗ cát trắng. Gió dài ru giấc người ngủ quên, 
trên thôn  gà gáy trưa đáp tiếng già gọi trẻ. 


Ở đây thời gian là bóng mây trôi trên làn nước biếc, là tốc độ chiếc ghe con trên chân trời xa.
Trời trao một bãi cát hình cung, dây cung dài 3 cây số, giữa Tuy Hòa và Quy Nhơn.

Thứ Hai, 25 tháng 12, 2023

Cánh Đồng Chum - Năm 2023

 Thời điểm: tháng 12 năm 2023

Qua các bài về Thương Lào các bạn đã định vị được tinh Xieng Khouang, nằm vắt trên đường 7 Thượng Lào giáp với Nghệ An. Nếu mình tưởng tượng nước Lào là một sinh vật đa tế bào nào đó, thì Cánh đồng chum ở vi trí trái tim của sinh vật đó. Mãnh đất màu vàng nhạt 20 x 20 Km ngay trung tâm cao nguyên Xieng Khouang trong bản đồ là một lòng chảo khá bằng phẳng.
Đây có lẽ là miền đất với bề dày lịch sử được ghi nhận dày nhất nước Lào cận đại. Các bạn đến đó bằng đường bộ từ Luang Prabang là tiện nhất, hoặc máy bay nội địa từ Vientiane hay Luang Prabang. Phương tiện sau có vẽ thuận tiện nhưng 1 là mắc mỏ, 2 là đã đến xem đất nươc Lào mà đóng cửa trong chiếc máy bay, lướt qua xứ sở xinh đẹp thì quả là lãng phí.

Thị xã Phonesavanh hay Phonsavan là thủ phủ tỉnh Xiêng Khouang (phát âm như: Phôn-xa-vảnh, cũng là một họ người Lào[1] phổ biến, cả ở bên Mỹ). Tiện nghi như một thị xã bên VN nhưng với dân cư thưa thớt, 37.500 người năm 2023. Phonsavan phát triển và dân cư tụ về 1-2 thập niên gần đây do các trợ giúp quốc tế cho các di tích khảo cổ và nổ lực dò phá bom mìn từ 50 năm qua. Kinh tế chủ yếu nông sản tiêu thụ địa phương, giao thương với VN và du lịch Cánh Đồng Chum. Có một phi trường nhỏ địa phương.

Chủ Nhật, 24 tháng 12, 2023

QL-7A Nghệ An, Theo Giòng Sông Lam

Xin xem đoạn này như khúc kết của bài Đường 7 Thượng Lào

Nghệ An là tỉnh lớn nhất nước với dân số 3.5 triệu có biên giới dài nhât với nước Lào, 419 km. Dựa lưng vào tỉnh Xiengkhouang với dân số 1/4 triệu thưa thớt, không là ngạc nhiên khi gặp một người Việt cư ngụ tại Lào thì gần như chắc chắn người đó là gốc Nghệ An.

Đường 7 Thượng Lào phía quốc gia Lào chấm dứt tại cửa khẩu Nậm Cắn. Cửa khẩu Nậm Cắn gần như tiêu biểu cho khái niệm biên ải cổ điển nơi heo hút biên cương xa vời, hiếm hoi còn lại trong thế kỷ này. Ranh giới Lào-Việt chạy trên đường nóc của dãy Trường Sơn như một bức tường ngăn cách cao nguyên Xieng Khouang với tình Nghệ An trên toàn biên giới với cao độ đáng sợ từ 1000 đến trên 2000 mét. Namkan tên Lào cận đại la-tinh hóa, dựng ngay tại một đỉnh đèo cheo leo vắng vẻ, một eo núi chiến lược đúng yêu cầu cùa một cửa ải ngày xưa thâu thuế quan, mãi lộ, đánh dấu nơi chấm dứt một chủ quyền và bắt đầu một lãnh thổ khác.

Tầm nhìn hướng Đông sau khi ra khỏi cơ quan cửa khẩu Lào Việt

Thứ Bảy, 23 tháng 12, 2023

Đường 7 Thượng Lào

Đường số 7 mang cùng mã số cả bên Lào lẫn bên ta, lý do đó là tên con đường cố hữu đã có từ thời thuộc Pháp lúc mà Đông Dương là 1 về chính trị-hành chính. Đường  bắt đầu phía Tây từ 1 ngã ba với con đường số 13 đến Luang Prabang từ Vientiane - trong bản đồ là khúc màu trắng từ Luang Prabang xuôi Nam đến ngã ba đó, dài trên 128 km. Đường 7 tận cùng ở ngã ba với QL-1A ngoại ô thành phố Vinh phía Đông. 

Luang Prabang đến ngã ba 128km. Từ Ngã 3 đến Phonsavan (mũi tên xanh) 130km. Tư PS đến biên giới (tam giác đỏ) là 135km. Từ Nậm Cắn biên giới đến giao lô QL-1A 219km. Tổng chiều dài 620km. Đường 7 Thượng Lào = 489km.
Tiết diện hành lang đường đi qua. Nếu không đi qua trũng Muang Kham sẽ không lõm xuống chổ đó. Đồng băng Xieng Khuang cao từ 1000 đên 1250 m như Cánh Đồng Chum.

Cố đô Luang Prabang nằm bên bờ sông Mekong, thì trên thực tế Đường số 7 đã nối liền bờ sông này với bờ Biển Đông tại Cửa Hội Nghê An, cắt ngang gần toàn bề ngang bản đồ Đông Dương tại chừng vĩ tuyến số 20. Tương tự, phía Nam có Đường 9 Nam Lào cắt ngang toàn phần Đông Dương từ Cửa Tùng bên bờ đại dương đến tả ngạn sông Mekong theo vĩ tuyến 17, được hoàn thành cùng lúc với Đường 7 năm 1923 bởi người Pháp.

Thứ Tư, 20 tháng 12, 2023

Luang Prabang Một Thoáng Cố Đô

    Thủ đô chính trị Luang Prabang được thay thế bởi Vientiane sau Hiệp định Geneve 1954 cho dù còn là nơi cư ngụ của hoàng gia Lào cho đến 1974. Luang Prabang nằm trong thung lũng sông Mekong nơi sông chảy giữa miền núi Bắc Lào, còn gọi là Thượng Lào nối tiếp vùng thượng du miền Bắc VN, đặc biệt Tây Bắc VN với địa hình và độ cao tương tự. Cao độ mặt sông Mekong tại cố đô là 250m trên mặt biển.

Post này chỉ là một "gallery" với vài hình ảnh tiêu biểu, chủ yếu khu phố cổ và bờ sông, không cầu mô tả hết khu đô thị.

Không khí yên bình giữa khu phố bảo tàng. 

Thứ Hai, 18 tháng 12, 2023

Chuyến tàu cao tốc mang tên Lancang

Lancang là cách viết bính âm (hệ la-tinh hóa pinyin) của tiếng Trung phổ thông, mà phát ngôn nghe ra là 'Lan Xang'. Anh Pháp và Việt ngữ đều viết ngoại danh đó ra là Lan Xang. Viết Lancang để được phải đọc ra là Lan Xang là có ý đồ. Lý do là hệ thống tàu sắt này cho đến nay là của Trung quốc. Cho đến ngày nào món nợ xây dựng được hoàn trả lại hết thôi! Đời là thế. 

Lancang còn là tên người Trung gọi giòng sông Mekong chảy bên xứ họ. Lane Xang chính là tên quôc gia tiền thân của nước Lào hiện đại, là 1 vương quốc lớn có từ giữa thế kỷ thứ 14 đến thế kỳ thứ 18 thì phải suy tàn. Tên đặt nước Lào là "Xứ triệu voi" từ trong nghĩa danh từ này mà ra. Sử tàu gọi là Nam Chướng, lúc cực thịnh có thể đã lớn hơn Đại Việt đời Lê sơ về diện tích.

Thứ Bảy, 16 tháng 12, 2023

Vientiane Thủ Đô Thăm Vội

      Cho đến năm 1953 khi vương quốc Lào được độc lập Pháp văn là ngôn ngữ hành chánh chính thức của xứ này. Vientiane là tên tiếng Pháp, danh từ phiên âm 1 tên tiếng Lào-Thái*, la-tinh hóa để được đọc là Viangchan. Ý nghỉa gốc là Thành phố gổ đàn hương - cây bạch đàn hương trong văn minh Ấn Độ tượng trưng cho hoàng gia theo nhiều nguồn. Viangchan có tên phiên âm ra Hán văn là Vạn Tượng. Măc dầu viết tên như vậy để chỉ 1 thành phố Lào có thể gây hiểu lầm rằng đây là 1 danh từ riêng gốc bản xứ vốn là xứ "triệu voi" nhưng không phải, đó chi là 1 ngoại danh từ, do 1 xứ khác đặt để họ xử dụng. Tương tự như viết Hoa Thạnh Đốn để chỉ Washington, Mỹ quốc. (Tên thật sự mang nghĩa "Thành phố triệu voi và lộng trắng" trong tiếng Lào là Luang Prabang. Trươc 1975 quốc huy của vương quốc Lào là voi trắng 3 đầu và lộng trắng).
(* Lào dòng chính 60% dân số nước Lào, là Thái. Người Lào khác người Thái như người Hải Phòng khác người Cần Thơ, người Phan Rang khác người Huế vậy đó - tưc chỉ khác giọng nói và thổ ngữ).



Thứ Tư, 1 tháng 11, 2023

Bún Chả Hà Nội

Thời điểm tham quan: tháng 8 năm 2022 ngay sau Covid 

Niên đại là năm 2016 của CN.

Cái ông bên trái trong hình đang giữ một mật mã. Cách chổ ông ngồi dưới 100 bước có một hành lý nhỏ khó phân biệt, khóa còng vào tay một người cũng khó phân biệt, trong đó có bộ máy và nhu liệu phát lệnh phóng tên lửa hạt nhân liên lục địa mở đầu cuộc chiến thế giới thử III và cuối củng của loài người. Mật mã đó cần thiết để mở chiếc cập và khởi động nhu liệu đó *. Ông đang ngồi uống bia Hà Nội với một ông tên là Anthony Bourdain, người Mỹ khả ái nhất và là bạn của người Việt Nam. * Em đùa tí, thủ tục này là thời Gion Xơn theo báo Paris Match thôi. Thời nay nó làm kieu3 khác như bấm trên iWatch.

Nguồn hình: báo web / BBC / Instagram

PRESIDENT OBAMA:  Xin chào!  (Applause.)  Xin chào Vietnam!  (Applause.)  Thank you.  Thank you so much.  To the government and the people of Vietnam, thank you for this very warm welcome and the hospitality that you have shown to me on this visit.  And thank all of you for being here today.  (Applause.)  [.../...]  On this visit, my heart has been touched by the kindness for which the Vietnamese people are known.  In the many people who have been lining the streets, smiling and waving, I feel the friendship between our peoples.  Last night, I visited the Old Quarter here in Hanoi and enjoyed some outstanding Vietnamese food.  I tried some Bún Chả.  (Applause.)  Drank some bia Ha Noi.  But I have to say, the busy streets of this city, I’ve never seen so many motorbikes in my life.  (Laughter.)  So I haven’t had to try to cross the street so far, but maybe when I come back and visit you can tell me how. [...] Trich diễn văn tại Nhà Hội Nghi Quốc Gia Ha Nội ngày 24 tháng 5, 2016, Trung tâm lưu trữ Obama/Tòa Bạch Ốc.

Thứ Hai, 24 tháng 4, 2023

Miệt Vườn: Tiền Giang - Bến Tre

 Lữ thứ về vùng đất ít ai đến nhưng lại rất gần - tháng 3 năm 2023

Nhiều người thường nghe qua đọc qua, rồi mang xử dụng thành ngữ 'miệt vườn' theo thời thượng nhưng là mơ hồ về địa dư - nó ở đâu - và phong thổ, con người, văn hóa. Em thì biết, vì lúc trước đã có đươc hồng phúc đi lao cải trong khu vực địa bàn này. Các bạn hỏi người khác, đừng hỏi em lao cải là gì. Đây là tâm điểm miệt vườn(1). Mời các bạn xem một it hình ảnh tiêu biểu trong một vùng sâu, rồi xem tại sao lại gọi là xứ vườn.
Đây là nhánh lớn cực bắc của sông Tiền Giang nhìn từ bờ cù lao Ngũ Hiệp tỉnh Tiền Giang. Bên kia là tỉnh Bến Tre, huyện Chợ Lách. Xuôi giòng 2 km sẽ đến kinh - không phải kênh! - Chợ Lách thông ngang qua sông Cổ Chiên. 
Tỉnh Bến Tre từ đây đến bờ đại dương là 2 múi đất dài 77 km nằm giữa sông Tiền Giang (nhánh chính sông Mê Kông mà có nơi gọi là sông Mỹ Tho) và chi lưu là sông Cổ Chiên. Đi giữa là sông Hàm Luông, 1 chi lưu khác. Đây là vùng đất đã mở 1 chương mới, quyết định, trong lịch sử Nam Tiến của người Việt mình, mà đoàn người khai phá lại do 1 người Minh làm thủ lĩnh.
 
Năm 1679 lãnh thổ nhà Lê phía Nam tận cùng ở ranh giới với nước Champa, Bình Thuận là cực Nam. Chúa Nguyễn* lúc này lại đang bảo hộ cho 1 phó vương Thủy Chân Lạp tên là Ang Nam đóng ở Prei Nokor, bên sông Bến Nghé ngày nay. Chúa điều đình được với vương cho tướng phục Minh là Dương Ngạn Địch mang chiến thuyền chở 1 số bại quân và gia đình vào đất Mỹ Tho* định cư lập nghiệp. Đợt người đầu tiên này đã mở 1 vùng đất thuộc địa, tiền tiêu, ở Miền Tây tiếp nối cuộc Nam tiến của dân tộc ta. (Đồng thời với 1 vùng phía Đông do Trần Thượng Xuyên 1 người Minh khác đến khai phá ở cù lao Phố, Đồng Nai cũng trong trường hợp như Dương Ngạn Địch*). Đó là bề dày 300 năm lịch sử của người Việt mình trên vùng đất mới này. Của các hình ảnh sau  thâu được vào tháng 3 năm 2023.